Lễ Chúa Giêsu Vua: Những ngọn núi
Lm Giuse Nguyễn Hữu An

Dịp Đại Hội Quốc Tế Giới Trẻ tại Rio Brazil, tôi đi hành hương lên ngọn núi Corcovado cao 704m, kính viếng bức tượng Cristo Redentor - Chúa Giêsu, Đấng Cứu Thế Vua dang tay đứng trên đỉnh núi cao.

Có loại xe lửa nhỏ khoảng 30 chỗ ngồi đưa du khách lên núi theo đường ray. Cũng có một đường xe hơi chạy lên núi theo hình xoắn ốc, đây cũng là đường bộ cho những ai thích leo núi. Năm 1985, Francisco Passos và Tegesra Suris xây dựng tuyến đường sắt thông đến núi Corcovado. 

Lên đến trạm cuối, chúng tôi đi thang máy lên chỉ cách đỉnh núi khoảng 100m và tiếp tục đi bộ khoảng 120 bậc thang là đến chân tượng Chúa. 

Từ đỉnh cao phóng tầm mắt nhìn thành phố Rio de Janeiro tuyệt đẹp. Tôi dành nhiều thời giờ để ngắm trời mây cảnh vật và chụp hình lưu niệm; đặc biệt chiêm ngắm tượng Chúa Cứu Thế là một trong 7 kỳ quan mới của thế giới. Bức tương màu trắng thiên nhiên hướng nhìn về phía ngọn núi Zuckerhut - Sugarload.

Bức tượng Chúa Giêsu Vua là một đài kỷ niệm trên đỉnh ngọn núi Corcovado ở phía Namthành phố. Bức tượng được dự định xây dựng để kỷ niệm 100 năm độc lập của nước Brazil do Kỹ sư kiến thiết Heitor da Silva Costa người Brazilphác họa vẽ mẫu. Bức tượng được khởi công thi hành năm 1922, nhưng gặp trở ngại vấn đề tài chánh. Nên việc thi hành kéo dài hằng 10 năm. Sau khi Tổng giáo phận Rio de Janeiro, Tòa Thánh Vaticanvà nước Pháp cùng trợ giúp cho dự án, công trình được hoàn thành, và khánh thành ngày 12.10.1931. 

Bức tượng Chúa Giêsu cao 30 mét, chân đế cao 8 mét, đủ chỗ chứa cho 150 người vào trú ẩn trong tượng. Hai cánh tay Chúa Giêsu dang ra rộng 28 mét. Bức tượng nặng 1.145 tấn. Đầu và hai tay Chúa Giêsu do nhà điêu khắc người Pháp Paul Landowski làm ở Paris. Bức tượng làm bằng vật liệu bêtông cốt sắt theo từng phần ráp nối lại, và được kết bên ngoài bằng những viên đá dát theo kiểu Mosaic. 

Năm 2006 dịp mừng kỷ niệm bức tượng được 75 năm, Giáo Hội đã chính thức nâng nơi đây thành nơi hành hương kính viếng Chúa Giêsu, Đấng Cứu Thế.

Đứng nơi đây, tôi nhớ đến Tượng Kitô Vua (Tao Phùng) ở Vũng tàu. Với chiều dài 500m đi lên khoảng 1.000 bậc thang. Tượng được xây dựng 1974, do điêu khắc gia Văn Nhân và 50 thợ lành nghề thực hiện. Tượng có chiều cao 32 mét, chiều dài hai cánh tay là 18,4 mét; được đặt trên bệ khối chạm hình Tiệc ly. Bên trong tượng là cầu thang xoắn ốc gồm 133 bậc, chạy từ bệ lên cổ tượng. Trong lòng tượng có thể chứa 100 người cùng một lúc. 

So với tượng Kitô Vua ở Rio de Janeiro ở Brazilthì tượng ở Vũng Tàu cao hơn 2 mét. Tượng Chúa ở Brazil đứng trên đỉnh núi Corcovado cao hơn 704 mét so với mực nước biển, còn tượng Chúa ở Vũng Tàu đứng trên độ cao hơn 170 mét của núi Nhỏ. Bệ tượng ở Brazil cao 8 mét, còn bệ tượng ở Vũng Tàu chỉ cao 4 mét.

Để diễn tả vương quyền của Chúa Giêsu Kitô, Vua vũ trụ, bài Tin Mừng mỗi năm Phụng vụ khai triển về một khía cạnh đặc biệt. Năm A với bài Tin Mừng Matthêu (25,31-46), đề cao Vua Giêsu như vị Thẩm phán xét xử muôn loài. Năm B với bài Tin Mừng Gioan (18,33-37), một cái nhìn thần học về uy quyền của Vua Giêsu là Lời Thiên Chúa nhập thể đến để làm chứng cho sự thật rằng Thiên Chúa hằng yêu thương nhân loại và chờ đợi con người đáp lại tình yêu ấy bằng cách tin vào Đấng được sai đến. Năm C với bài Tin Mừng Luca (23,35-43) trình bày Vua Giêsu hiển trị từ trên thập giá. Ngai vàng là thập giá, vương miện là mão gai. Vua Giêsu tuyệt đối vâng phục Chúa Cha để đem lại sự tha thứ tội lỗi cho nhân loại. Ngài không là vị Vua Cứu Độ bảo đảm cho con người ta những sự thiện hảo thế tạm. Ngài chẳng giải thoát ngay cả chính bản thân Ngài khỏi cái chết thảm thương trên thập giá. Ngài cũng chẳng hứa sẽ giải thoát con người khỏi bệnh tật hay đói nghèo. Quyền bính của Ngài là ơn cứu độ và sự sống trong Thiên Chúa: “Nước Thiên Chúa là sự công chính, bình an và hoan lạc trong Thánh Thần” (Rm 14,17). Ngài đã thi hành vương quyền bằng cách yêu thương loài người đến nỗi sẵn sàng chết cho loài người ngay chính lúc loài người từ chối Ngài, chế giễu Ngài, thậm chí thách thức Ngài.

Núi Bát Phúc, nơi Chúa Giêsu công bố Hiến Chương Nước Trời. Núi Tabo, nơi Chúa Giêsu biến hình và nhận sự tấn phong của Chúa Cha: "Đây là Con Ta. Người đã được Ta tuyển chọn, hãy vâng nghe lời Người". Núi Sọ, nơi Chúa Giêsu bị đóng đinh vào thập giá, đây là đỉnh điểm của ơn Cứu Độ.

 Núi Corcovado hay núi Tao Phùng, nơi Chúa Giêsu giang đôi tay ôm trọn nhân loại trong tình thương cứu rỗi.Trái tim của Ngài mở ra để yêu thương mỗi người và mọi người, cánh tay của Ngài mở rộng để vươn đến mọi người. Đức Thánh Cha Phanxiô mời gọi bạn trẻ: “Chính các con là con tim và đôi tay của Đức Giêsu! Hãy ra đi và làm chứng cho tình yêu của Ngài. Hãy trở thành một thế hệ truyền giáo mới, được thúc đẩy bởi tình yêu và rộng mở với tất cả. Hãy theo gương mẫu những nhà truyền giáo vĩ đại của Giáo Hội như như thánh Phanxicô Xaviê và bao nhiêu vị khác”.

Nguồn vietcatholic.net

Lạy Ngài, xin nhớ đến tôi

                                                                                        Lm Stêphanô Bùi Thượng Lưu

 

Lạy Ngài, khi nào về nước Ngài, xin nhớ đến tôi.

2 Sm 5,1-3; Cl 1,12-20; Lc 23,35-43

Khung cảnh đồi sọ vào giờ tử nạn của Chúa Giêsu quả thực u ám. Đám đông dân chúng trước đây theo Chúa, được chứng kiến những phép lạ nhãn tiền như việc Lazarô chết chôn ba ngày được sống lại, phép lạ năm chiếc bánh và hai con cá nuôi năm ngàn người, không kể đàn bà trẻ con, ăn no nê... Chính đám đông đã có lần định tôn Chúa lên làm vua, đã trải áo và ngành ô liu đón mừng Chúa vào thành Thánh Giêrusalem hôm đầu tuần, đám đông ấy đang hùa theo các thủ lãnh và quân lính cười nhạo và chế giễu Chúa: “Nó đã cứu được kẻ khác thì hãy tự cứu mình đi, nếu nó thật là Đấng Kitô, người Thiên Chúa tuyển chọn.” Bên cạnh thập giá Chúa cũng có hai người trộm cướp bị đóng đinh. Một trong hai kẻ trộm sỉ nhục Chúa rằng: “Nếu ông là Đấng Kitô hãy tự cứu Ông và cứu chúng tôi nữa.”

Nếu đứng về khía cạnh và quan điểm của nhân loại, thì quả thực Chúa Giêsu đã hoàn toàn bị thảm bại, đúng như lời than thở của hai môn đệ Emmau: “Về Đức Giêsu Nagiarét, là Đấng tiên tri, có quyền phép trong việc làm cũng như lời nói trước mặt Thiên Chúa và cả dân chúng: mà các trưởng tế, các nghị viên ta đã nạp Ngài để xử tử và đóng đinh vào thập giá. Chúng tôi vốn trông mong Ngài sẽ cứu chữa dân Isarel: dầu thể ấy, việc đã xảy ra đã được ba bốn hôm nay rồi.” Nhưng chính vào giây phút tăm tối ấy, một ánh sáng vừa lóe lên. Một người trộm thưa với Chúa: “Lạy Ngài, khi nào về nước Ngài, xin nhớ đến tôi.” Chúa Giêsu đáp: “Ta bảo thật ngươi ngày hôm nay ngươi sẽ ở trên Thiên đàng với ta.” Lời tuyên xưng của người trộm lành vào lúc sắp kết thúc tấn bi kịch thương khó của Chúa đã đảo ngược thế cờ: Chúa Giêsu đã mạc khải cho người trộm lành, cho toàn thể dân chúng, quân lính, các thủ lãnh và toàn dân Isarel đang đứng dưới thập giá: Người là vua nhân hiền, đầy tình thương xót và tha thứ. Nước Người là Nước Trời, Nước Thiên Chúa. Thần dân của Ngài là tất cả những tâm hồn thành tâm thiện chí, biết mở rộng lòng đón nhận Tin Mừng Cứu Độ. Cờ hiệu của Ngài là thập giá đưa đến vinh quang. Hiến pháp của nước Thiên Chúa là giới luật yêu thương: yêu Thiên Chúa hết linh hồn, hết sức, hết trí khôn và yêu thương và anh em đồng loại như chính mình.

Người trộm lành là hình ảnh của cả nhân loại hư đốn và sa ngã, nhưng được cứu thoát nhờ biết nhìn nhận ra Đấng Cứu Chuộc là Vua đầy tình lân mẫn. Đúng như thánh Phaolô đã ca ngợi trong thư gửi cho tín hữu thành Colossê: “Chúa đã cứu chúng ta thoát khỏi quyền lực u tối, đem chúng ta về nước Con yêu dấu của Chúa, trong Người chúng ta được ơn cứu rỗi nhờ máu Người, và được ơn tha tội. Người là hình ảnh của Thiên Chúa vô hình, là trưởng tử mọi tạo vật, vì trong Người, muôn loài trên trời dưới đất đã được tác thành, mọi vật hữu hình và vô hình... Mọi vật đã được tạo thành nhờ Người và trong Người và Người có trước mọi loài và mọi loài tồn tại trong Người, Người là đầu thân thể tức là Hội Thánh, là nguyên thủy và là trưởng tử giữa kẻ chết, để Người làm bá chủ mọi loài. Vì chưng Thiên Chúa đã muốn đặt tất cả viên mãn nơi Người, và Thiên Chúa đã giao hòa vạn vật nhờ Người và vì Người, nhờ máu Người đã đổ ra trên thập giá, Thiên Chúa ban hòa bình trên trời dưới đất.” Vương quyền của Chúa đã được thánh Phaolô tuyên xưng và tung hô. Quả thực, Đức Kitô là đầu và là tận điểm của lịch sử nhân loại: Hội Thánh đã tôn vinh vương quyền Chúa vào Chúa Nhật kết thúc năm phụng vụ.

Trước kia khi còn ở Việt Nam, nhiều gia đình đã có thói quen mời cha xứ đến làm phép nhà mới và đặt tượng Chúa là Vua trong bàn thờ của gia đình. Chính người gia trưởng đã đem tượng Chúa lên bàn thờ, giữa lúc tất cả gia đình, thân tộc và hàng xóm láng giềng đọc kinh tôn vương hay hát bài: “Lạy trái tim Chúa Giêsu, làm vua cai trị mọi loài, xin trái tim Chúa làm vua, cai trị lòng con suốt đời.” Cảm động và ý nghĩa thay hành động nhận Chúa làm vua gia đình và vua tâm hồn chúng ta. Chớ gì thói quen tốt lành ấy được tái diễn ngay trong hoàn cảnh sống mới của chúng ta ở xã hội Âu Mỹ này.

Vị Vua trên thập giáNăm phụng vụ mở đầu bằng mầu nhiệm Nhập thể và kết thúc bằng vương quyền viên mãn của Đức Kitô.

Đặt lễ Chúa Kitô Vua trong Chúa nhật cuối cùng năm phụng vụ, Giáo Hội nhắc nhở rằng, Đức Kitô chính là Vua của vũ trụ, Ngài là Chủ của thời gian, Chủ của lịch sử nhân loại và là Chủ của lịch sử mỗi người chúng ta. Chúa Kitô vượt trên thời gian để mãi mãi là vị Vua vĩnh cửu.Chúa Giêsu đăng quang làm Vua khi bị đóng đinh trên Thập giá. Ngày lễ hôm nay, Giáo Hội công bố bài Tin Mừng Chúa chịu đóng đinh. Giây phút Chúa được tuyên xưng là Vua chính là khi bị treo trên Thập giá, đầu gục xuống. Thật lạ lùng! Chính vào lúc hấp hối, mọi sự tưởng như sụp đổ, Vị Vua Bị Đóng Đinh lại hé lộ vương quyền của mình cho anh trộm lành có lòng thống hối, tin tưởng: “ Hôm nay, anh sẽ được ở với Tôi trên Thiên Đàng” (Lc 23,43). Người trộm bên hữu đã nhận ra vị vua tình yêu, nên anh đã xin với Ngài nhớ đến anh khi vào vương quốc của Ngài.Anh đã tuyên xưng vị vua tình yêu chiến thắng.Tình yêu đã chiến thắng mọi trở ngại: từ những lời thách thức của những người đòi một vị vua uy quyền đến cái chết khổ đau. Trên Thập giá, Vua Giêsu đã mang lấy tất cả tội lỗi nhân loại, gánh chịu mọi khổ đau, nhục nhã. Chính tình yêu chiến thắng của Vua Giêsu đã cứu chuộc nhân loại, đã nối kết con người lại với Thiên Chúa như thánh Phaolô đã xác quyết : "Nhờ máu Chúa Giêsu đổ ra trên thập giá, Thiên Chúa đã giao hòa với mọi loài dưới đất và muôn vật trên trời"(Cl 1,20).            

                                             

Trong tất cả những gì đã viết về Chúa Kitô, có lời nào bi đát hơn lời của Thánh Gioan ở lời tựa sách Tin Mừng: “Ngài đã đến nơi nhà Ngài mà người nhà đã không tiếp nhận” (Ga 1,11). Bêlem không có chỗ cho Ngài sinh hạ, Nadarét không có chỗ cho Ngài sinh sống, Giêrusalem không có chỗ cho Ngài chết.

Bốn mươi ngày sau khi Ngài sinh hạ, cụ già Simêon đã nói với Mẹ Maria : “Ngài sẽ là dấu gợi lên chống đối”(Lc 2,34). Đó là một kiểu nói khác chứng thực điều Thánh Gioan đã nói. Chưa được hai tuổi, Ngài đã bị binh lính Hêrôđê lùng sục để sát hại. Suốt những năm tháng rao giảng Tin Mừng, Ngài cũng bị hiểu lầm, bị ghen ghét, bị kết án loại trừ và bị đóng đinh khổ giá.

Chúa Giêsu Kitô đã chọn Thập giá làm phương thế thực hiện Ơn Cứu Rỗi. Thập giá được tạo nên do hai thanh gỗ, một nằm và một đứng. Thanh nằm tượng trưng cho sự chết và sự hận thù ghen ghét của thế gian; thanh đứng tượng trưng cho tình yêu và sự sống vươn cao. Hai thanh bắc ngang nhau tượng trưng cho sự tương phản giữa sự sống và sự chết; giữa vui và buồn; cười và khóc; hận thù và thứ tha; ghen ghét và yêu thương; giữa ý muốn của con người và ý muốn của Thiên Chúa. Đặt thanh sự sống và tình yêu lên thanh sự chết và oán thù là cách duy nhất để làm nên một thập giá.

Chúa Kitô lên Ngôi Vua vũ trụ trên Thập giá để thiết lập vương quyền Nước Thiên Chúa. Vì vậy Giáo hội đã chọn bài Tin Mừng Đức Giêsu bị đóng đinh trên Thập giá giữa hai người trộm cướp cho ngày lễ hôm nay.

Nói đến vua, chúng ta thường nghĩ đến con người uy quyền, đầu đội vương miện, mình mặc cẩm bào, ngồi trên ngai vàng xét xử trăm họ.Ngày nay, người ta còn nói đến vua xe hơi, vua bóng đá, vua dầu lửa, vua vi tính… Đó là những thần tượng giàu có, sang trọng của con người thời đại. Chúa Giêsu là vua không phải theo kiểu trần thế, vương quyền của Ngài không theo kiểu chính trị. Chúa Giêsu là vua sự thật, vua tình yêu, vua niềm tin.Vương quyền Chúa Giêsu là vương quyền yêu thương, bình an và hoan lạc trong Thánh Thần.

Bài Tin Mừng đưa chúng ta về với Chúa Giêsu trên Thập giá.Vị Vua bị lăng nhục, các thủ lãnh thế gian cười nhạo, lính tráng chế diễu, một trong hai kẻ gian phi cũng tranh thủ nhục mạ. Những lời chế diễu cũng là những thách thức và cám dỗ gay gắt. Chẳng lúc nào Chúa làm Vua rõ ràng bằng lúc này. Tấm bảng trên Thập giá ghi bằng tiếng Hípri, Latinh và Hylạp chữ INRI – Jesus Nazarenus Rex Judaeorum – Giêsu Nadarét là Vua dân Do Thái. 

Nhưng kiểu làm Vua của Ngài thật khác thường : không có vương miện mà chỉ có vòng gai, không có cẩm bào mà chỉ có trần trụi nhơ nhuốc, không có câu tán tụng mà chỉ có lời nhạo báng khinh chê. Bị treo trên Thập giá, Đức Giêsu nghe những lời mời mọc rất ngọt ngào và tinh vi như các cơn cám dỗ của Satan buổi đầu: “Nếu ông là Đức Kitô thì hãy cứu lấy mình.Hãy xuống khỏi thập giá” (Mt 27,40). Chỉ cần xuống khỏi Thập giá là chinh phục được mọi người, từ giới lãnh đạo đến những người chưa tin.Chỉ cần xuống khỏi Thập giá là có ngay được một thành công rực rỡ. Nhưng Đức Giêsu đã không xuống khỏi Thập giá. Cứu lấy mình là điều Ngài chẳng hề nghĩ đến. Chính vì Ngài là Con của Chúa Cha, nên Ngài không tự ý xuống khỏi Thập giá, như xưa Ngài đã từ chối nhảy xuống từ nóc Đền Thờ.

Đức Giêsu không muốn chúng ta tin Ngài vì những màn trình diễn ngoạn mục. Ngài muốn chúng ta tin, vì Ngài đã buông mình cho Cha, đón nhận cái chết với niềm vâng phục tín thác.

Mừng Lễ Chúa Giêsu Kitô, Vua vũ trụ, người Kitô hữu muốn khước từ những thần tượng trần thế, muốn để Ngài làm vua của lòng mình.Người Kitô hữu muốn đưa Ngài đi vào mọi lãnh vực của cuộc sống: văn chương, khoa học nghệ thuật, kinh tế, chính trị, xã hội …để xây đắp hoà bình và tình thương cho trần thế.

Vương quốc Chúa Giêsu không có sức mạnh của vũ khí và quân đội mà chỉ có sức mạnh của yêu thương và tha thứ, vương quốc ấy không có tên trên bản đồ thế giới, nhưng lại ở trong trái tim con người. Chỉ những ai tin và sống trong tình thương Thiên Chúa mới thuộc vương quốc của Ngài.

Chúa Giêsu là Vua Tình Yêu. Chính tình yêu là sức mạnh của Ngài và cũng chính tình yêu ấy đã khiến cho Ngài tuyên bố : “Khi nào Ta chịu treo trên thập giá, Ta sẽ kéo mọi người đến với Ta”.

Qua hơn 2000 năm, lời ấy vẫn mãi được ứng nghiệm. Ngoài Đức Kitô ra không có một vị vua nào trên trần gian này được nhân loại chọn làm trọng tâm của lịch sử. Chấp nhận hay không chấp nhận, tin hay không tin, ai cũng phải lấy ngày Giáng Sinh của Đức Giêsu làm cột mốc để tính thời gian. Có một thời gian trước Đức Kitô và có một thời gian sau Đức Kitô và dù có tránh tên của Ngài để nói trước hay sau Công nguyên thì con người nói như Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II : “Con người sẽ không bao giờ loại bỏ Đức Kitô ra khỏi lịch sử của mình”. Đức Kitô đang lôi kéo mọi người về với Ngài, Ngài đang đồng hành trong lịch sử nhân loại và trong cuộc đời của mỗi người. Cuộc đời này có giá trị và ý nghĩa hay không là tùy thuộc ở thái độ tiếp nhận của mỗi người đối với Đức Kitô.

Tiếp nhận Ngài và tuyên xưng Ngài là Vua chính là mặc lấy thái độ tín thác của kẻ trộm lành, sẵn sàng trao phó tất cả cuộc đời trong tay Ngài và bước đi theo Ngài. Tiếp nhận và tuyên xưng Ngài là Vua là đi theo con đường phục vụ cho đến cùng. Tiếp nhận và tuyên xưng Ngài là Vua là cùng với Ngài xây dựng vương quốc của Ngài ngay trên trần gian này, vương quốc của huynh đệ, vương quốc của yêu thương, vương quốc của công lý và hòa bình. Và mỗi một lần chúng ta xây dựng vương quốc ấy bằng một cử chỉ yêu thương thì chắc chắn chúng ta cũng sẽ nghe được lời hứa của Ngài cho người trộm lành : “Hôm nay đây con sẽ ở cùng Ta trong vương quốc của Ta”.

Mỗi người tự xét mình xem Đức Giêsu đã thật sự là Vua của chính bản thân chưa? Ngài đã chiếm trọn vẹn trái tim ta chưa, đã thật sự ảnh hưởng mạnh mẽ đến mọi tư tưởng, lời nói và việc làm của ta chưa? Ngài là vua của tâm hồn ta, hay là tiền bạc, quyền lực, danh vọng, địa vị, lạc thú, hoặc chính bản thân ta? “Xin nhớ đến con”, chúng ta phải lập đi lập lại lời ấy mỗi ngày trong suốt cuộc sống mình.

Lạy Chúa Giêsu, Vua Tình yêu, Chúa đã yêu thế giới đến nỗi đã ban chính sự sống mình, xin Chúa chiếm trọn con người chúng con từ tư tưởng, lời nói đến việc làm, để chúng con không còn thuộc về thế giới của bóng tối, của tội lỗi, nhưng thuộc về vương quyền của Chúa, là vương quyền của sự sống và chân lý, của ân sủng và thánh  thiện, của công lý và  hoà bình. Amen.

Lm Giuse Nguyễn Hữu An

LEÃ CAÙC THAÙNH TÖÛ ÑAÏO VN

24.11.2013

ĐỜI TRUNG HIẾU!

 

 “Hoâm nay Giaùo Hoäi ñaát Vieät möøng kính,

Caùc Thaùnh Töû Ñaïo vinh hieån treân trôøi,

Non soâng maùu ñaøo ñieåm toâ thaém töôi, 
Vieát neân trang söû huøng anh saùng ngôøi”.

          Möøng leã caùc Thaùnh Töû Ñaïo Vieät Nam, laø moät cô hoäi chính ñaùng vaø phaûi ñaïo cho chuùng ta

cuøng chung moät nieàm vui, cuøng chung moät nieàm töï haøo veà caùc Cha OÂng cuûa mình. Töï haøo veà

nhöõng vinh quang maø Thieân Chuùa ñaõ ban thöôûng cho caùc Ngaøi; töï haøo veà nhöõng chieán thaéng maø

caùc Ngaøi ñaõ ñaït ñöôïc sau khi ñaõ vöôït qua nhieàu cuoäc baùch haïi ñaãm maùu; vaø töï haøo veà moät doøng

gioáng huøng anh, trung trinh trong nieàm tin. Ñeå roài:

“Danh thôm caùc Ngaøi löu truyeàn haäu theá,

Nôi nôi vang löøng chieán tích oai huøng,

Neâu göông saùng ngôøi ñoaøn ngöôøi hieáu trung,

Chöùng Nhaân ñaát Vieät veû vang Tin Möøng…”

          Quaû theá, noùi ñeán caùc Thaùnh Töû Ñaïo, chuùng ta seõ nhaän thaáy moät trong nhöõng ñieåm noåi troäi

nhaát nôi caùc Ngaøi ñoù chính laø söï trung hieáu-hieáu trung trong ñôøi soáng ñaïo, ñôøi soáng ñöùc tin cuûa

mình. Chính vì söï hieáu trung aáy, maø caùc Ngaøi ñaõ khoâng sôï baát cöù moät theá löïc hay moät hình khoå

naøo. Cuõng chính vì söï hieáu trung aáy maø caùc Ngaøi ñaõ daùm laøm chöùng cho Ñöùc Kitoâ, laøm chöùng

cho Tin Möøng, maëc duø phaûi hy sinh ngay caû maïng soáng:

 

“Duø traêng troùi, goâng cuøm tuø raïc, 

Cheùn nguïc hình, xieàng toûa chi neà,

Mieãn vui loøng cam chòu moät beà, 

Cho troïn ñaïo trung thaàn hieáu töû”

(Thaùnh Pheâroâ Quyù)

          Trong Nho hoïc, chöõ Tín thöôøng ñöôïc coi troïng vaø laø chuaån möïc ñeå ñaùnh giaù, ñeå löôïng ñònh

moät con ngöôøi. Tín laø moät trong 5 ñieàu hình thaønh neân nhaân caùch moät con ngöôøi. Ngöôøi ta goïi 5

ñieàu aáy laø Nguõ Thöôøng Ñaïo: “Nhaân, Nghóa, Leã, Trí, Tín”. Naêm ñieàu naøy coäng vôùi Tam Cöông:

“Quaân, Sö, Phuï”: “Quaân xöû thaàn töû, thaàn baát töû baát trung. Phuï xöû töû vong, töû baát vong baát hieáu”,

seõ giuùp con ngöôøi soáng troøn phaän ngöôøi, soáng coù ích cho xaõ hoäi, soáng coù danh thôm tieáng toát, vaø

soáng ñeå ñöùc cho ñôøi con, ñôøi chaùu.

          Ñaát nöôùc Vieät Namta ngaøy xöa, ñaõ noâ leä ngöôøi Trung Quoác hôn 1000 naêm, neân tinh thaàn

Nho giaùo cuõng ñaõ aên saâu vaøo maùu thòt ngöôøi Vieät ta töø ñoù. Chính vì theá maø oâng baø ta voán raát coi

troïng nhöõng ñieàu nhaân nghóa, vaãn ñaùnh giaù cao nhöõng söï tín trung. Ñeán noãi ngöôøi ta coù theå queân

mình vì nöôùc, vì daân; ngöôøi ta coù theå hy sinh maïng soáng mình cho moät lôøi ñoan höùa, vaø ngöôøi ta

cuõng coù theå ñaùnh ñoåi haïnh phuùc đời mình chæ vì  moät lôøi giao keát. Theá neân cho duø:

“Ñoâng qua tieát laïi thì xuaân tôùi,

 Khoå traûm, mai sau höôûng phuùc an, 

Thì: Laøm keû anh huøng chi quaûn khoù, 

     Nguyeän xin cuøng gaëp choán thieân ñaøng”

(Thaùnh Anreâ Duõng Laïc)

          Tín laø tröôùc sau nhö moät, thuûy chung son saét moät loøng. Ñaõ höùa thì phaûi giöõ, vaø giöõ sao cho

bằng caû nieàm vui, baèng caû taám loøng.

          Coù moät ñieàu hieån nhieân laø ngöôøi soáng chöõ Tín bao giôø cuõng laø ngöôøi ñaùng tin, neân ñöôïc moïi

ngöôøi yeâu meán. Ñoù laø ngöôøi noùi ñeán laø ñeán, noùi laøm laø laøm. Ngöôøi soáng chöõ Tín laø ngöôøi toân

troïng chính mình vaø toân troïng ngöôøi khaùc

          Chöõ tín voán laø moät trong nhöõng ñieåm neàn taûng cuûa xaõ hoäi. Moät xaõ hoäi khoâng coù chöõ tín

chaúng khaùc naøo moät ngoâi nhaø xaây treân caùt. Taùc giaû Nguyeãn Höõu Tuaán trong taùc phaåm “Giaùo duïc

nhaân baûn” ñaõ phaân tích trong chöõ Tín coøn coù caû tinh thaàn traùch nhieäm. Traùch nhieäm veà lôøi noùi,

traùch nhieäm veà vieäc laøm. Ñaõ höùa thì phaûi giöõ, ñaõ laøm thì phaûi chòu.

          * Treân bình dieän nhaân baûn, ñeå soáng xöùng danh laø moät con ngöôøi thöïc thuï, ñoøi hoûi chuùng ta

phaûi tuaân giöõ  ñöôïc chöõ Tín vôùi nhau. Phaûi soáng sao cho mình ñöôïc moïi ngöôøi tin caäy, theá thì

phaûi soáng thöïc, khoâng coù chuùt gì mang maøu saéc cuûa söï gian laän doái traù. Nguyeân nhaân cuûa söï doái

traù laø sôï haõi. Bieát bao giôø chuùng ta môùi coù theå ñöùng thaúng ngöôøi ñeå thoát leân nhö Thaùnh Anreâ

Thoâng: “Thaùnh giaù toâi kính thờ, Toâi giaãm leân sao ñöôïc”.

          Hoaëc nhö Thaùnh Phaoloâ Tònh: “Thaân xaùc toâi ôû trong tay quan, quan muoán laøm khoå theá naøo

tuøy yù, nhöng linh hoàn toâi laø cuûa Chuùa, khoâng coù gì khieán toâi hy sinh noù ñöôïc” 

          * Treân bình dieän toân giaùo, laø moät tín höõu kitoâ, chuùng ta phaûi soáng theá naøo ñeå ñöøng laøm hoen

oá danh phaän cuûa mình laø con caùi cuûa Thieân Chuùa. Ñöøng vì moät söï noâng noåi maø ñaùnh maát phaåm

giaù cuûa ngöôøi tín höõu. Vaø nhaát laø ñöøng ñeå caùch soáng cuûa mình phaûn nghòch vôùi Tin Möøng cuûa

Ñöùc Kitoâ. Ñoù laø moät tin möøng cuûa tình yeâu thöông.

          Trong thöïc teá, ñeå coù theå soáng xöùng danh laø kitoâ höõu, nhieàu khi chuùng ta phaûi caàn coù nhöõng

söï hy sinh lôïi ích caù nhaân, phaûi queân mình ñeå cho Giaùo hoäi ñöôïc lan roäng, phaûi cheát ñi ñeå cho

Danh Chuùa ñöôïc toân vinh. Vaø raát nhieàu khi chuùng ta coù theå bò baùch haïi, bò phaân bieät ñoái xöû chæ vì

moät lyù do raát ñôn giaûn mình laø kitoâ höõu. Veà ñieàu naøy, chuùng ta coù theå xaùc tín hôn qua lôøi cuûa

Thaùnh Phaoloâ Khoan: “Chuùng toâi khoâng phaïm toäi aùc, khoâng choáng leänh vua, khoâng loãi luaät nöôùc.

Chuùng toâi cheát chæ vì chuùng toâi laø kitoâ höõu”.  

          * Trong ôn goïi thaùnh hieán tu trì, loøng trung tín ñöôïc ñeà cao hôn baát cöù ñieàu gì khaùc. Chính

vì theá, ngöôøi tu só phaûi soáng sao cho ñöôïc luoân trung thaønh trong moïi söï, duø ñoù laø nhöõng chuyeän

nhoû nhaát: nhöõng qui öôùc cuûa ñôøi soáng chung, nhöõng thoùi leä cuûa coäng ñoaøn, vaø treân heát laø nhöõng

ñieàu mình ñaõ khaán höùa vôùi Thieân Chuùa. Vì “ai trung tín trong nhöõng vieäc nhoû thì cuõng trung tín

trong nhöõng vieäc raát lôùn” (Lc 16,10).

          * Trong ôn goïi hoân nhaân gia ñình, chính söï chung thuûy trong ñôøi soáng vôï choàng laø moät baûo

ñaûm cho haïnh phuùc, vaø hôn nöõa, ñoù coøn laø moät daáu chæ cho haïnh phuùc Nöôùc Trôøi. Tuy nhieân, ñeå

coù ñöôïc söï beàn chaët aáy thì caùi giaù phaûi traû khoâng phaûi deã daøng. Khi coøn treû, luùc aáy da maët coøn

thaúng coøn trôn, maù ñoû moâi hoàng… thì yeâu nhau quả là deã; nhöng khi veà giaø, toùc baïc da moài, raêng

ruïng, mieäng moùm thì yeâu nhau khoù thaät. Roài coäng theâm söï ñuïng chaïm haøng ngaøy nöõa, ñaõ trôû 

 thaønh moät ngaên trôû cho söï trung tín vôï choàng. AÁy theá maø vaãn phaûi trung tín, vì luùc ñoù cha meï

khoâng coøn soáng cho mình nöõa, maø phaûi soáng vì con vì chaùu.

          Coå hoïc tinh hoa coù ghi laïi caâu truyeän cuûa Taêng Töû nhö sau:

          “Khi vôï cuûa Taêng Töû xaùch gioû ñi chôï thì ñöùa con ñoøi theo. 

Vôï Taêng Töû doã con raèng: “Con ôû nhaø, roài meï veà seõ thòt heo cho con aên”.

Luùc vôï ñò chôï veà, Taêng Töû lieàn ñi baét heo laøm thòt.

Coâ vôï noùi: “Em chæ noùi ñuøa thoâi maø!”

Nhöng Taêng Töû baûo: “Noùi ñuøa laø theá naøo. Ñöøng khinh treû thô khoâng bieát gì. Cha meï laøm gì,

noù thöôøng hay baét chöôùc. Nay mình noùi doái vôùi noù, chaúng laø mình ñang daïy noù noùi doái ö?”.

Noùi xong oâng lieàn laøm thòt heo cho con aên”.

* * *

           Ngöôøi ta thaät coù lyù khi goïi nhaân loaïi laø moät ñaïi gia ñình. Neáu ñôøi soáng gia ñình ñöôïc xaây

döïng treân chöõ Tín, nghóa laø treân söï chung thuûy giöõa vôï choàng, treân söï tín nhieäm giöõa cha meï vaø

con caùi, thì quan heä giöõa caùc quoác gia cuõng phaûi ñöôïc nuoâi döôõng baèng söï trung tín.

          Noùi ñeán söï xuoáng caáp cuûa xaõ hoäi, chuùng ta nghó ngay ñeán söï boäi tín. Coù bieát bao hieäp öôùc

ngang nhieân bò phaù boû, vaø theá laø chieán tranh ñaõ xaûy ra. Ñaõ coù moät thôøi ngöôøi ta ñoøi phaûi coù thôøi

gian cho ñoâi baïn treû soáng thöû tröôùc khi tieán tôùi hoân nhaân; nhöng roài noù cuõng bò phaù saûn, bôûi leõ,

ngöôøi ta khoâng theå naøo tìm thaáy haïnh phuùc treân söï doái traù, loïc löøa. Quaû thaät, khi ngöôøi ta coù theå

löôøng gaït ñöôïc ngöôøi phoái ngaãu cuûa mình, thì thöû hoûi coù ai coøn ñaùng trung tín hôn? Coù trung tín

trong vieäc nhoû thì ngöôøi ta môùi coù theå trung tín trong vieäc lôùn. 

          Ngaøy nay, chuùng ta seõ khoâng theå coù cô hoäi “töû ñaïo”  nhö caùc Thaùnh ngaøy xöa; nhöng chuùng

ta laïi ñöôïc môøi goïi soáng chöùng nhaân ngay trong chính ñôøi soáng haøng ngaøy. Laøm chöùng baèng söï

chaân thaønh, söï tín trung, söï chung thuûy, baùc aùi vaø yeâu thöông. Chuùng ta khoâng coøn bò göôm ñaâm,

dao caét; nhöng chuùng ta seõ bò chaát vaán bôûi Tin Möøng. Chuùng ta khoâng coøn bò voi daøy, ngöïa xeù;

nhöng chuùng ta seõ bò saâu xeù bôûi lôøi môøi goïi daán thaân laøm chöùng cho Ñöùc Kitoâ giöõa cuoäc sống ñôøi

thöôøng.

* * *

          Tuïc ngöõ Vieät Namta coù caâu: “Con nhaø toâng khoâng gioáng loâng cuõng gioáng caùnh”. Öôùc gì

cuoäc soáng cuûa chuùng ta seõ trôû thaønh moät lôøi chöùng cho nhaân loaïi raèng mình laø doøng gioáng cuûa

nhöõng con ngöôøi hieáu trung, ñaõ daùm “giaët saïch vaø taåy traéng aùo mình trong maùu cuûa Con Chieân”

(Kh 7,14), ñeå roài coù ñöôïc keát quaû laø như các Thánh Tử Vì Đạo Nước Việt Nam: 

  “Caùi cheát caùc Ngaøi nhö moät cuûa leã,

    Thôm tho ngoït ngaøo daâng kính Chuùa trôøi, 

   Cho queâ höông naøy ñeïp muøa luùa vui,

   Nôû hoa cöùu ñoä raïng danh gioáng noøi”.

          Amen

Lm. Quốc Bảo

Các thánh Tử Đạo Việt NamHội Thánh tại Việt Nam, kể từ buổi bình mình rao truyền Tin Mừng đến nay, dù chẳng bao giờ mất ơn bình an nội tâm, vẫn chưa bao giờ có một ngày bình yên ngoài thể xác, chưa một ngày tự do hoàn toàn trong việc trung thành thờ phượng Thiên Chúa, chưa bao giờ có tự do tôn giáo.

Tuy nhiên, Hội Thánh của Chúa Kitô tại mảnh đất này dù phải trải qua muôn ngàn lao khổ và phải đối đầu với vô số sức chống đối, vẫn mạnh mẽ tuyên xưng đức tin của mình, vẫn trung thành với lòng kính thờ Chúa đến ngày nay và sẽ còn mãi về sau. 

Chỉ là một Hội Thánh còn non trẻ, được khai sinh chừng 500 năm, nhưng Hội Thánh tại Việt Nam đã tự hào vượt lên trên mọi đầu sóng ngọn gió, dù nguy hiểm nhất, dữ dằn nhất, để có được cả một bề dày kinh nghiệm giữ lấy đức tin cho đức tin ngày một tinh ròng đến muôn đời sau. Tất cả là nhờ ơn Chúa, tất cả là do sự linh hoạt mạnh mẽ của Chúa Thánh Thần.

Theo sử liệu, hạt giống đức tin được ghi nhận trên đất Việt với sự hiện diện của một thừa sai là giáo sỹ Inikhu vào năm 1533. Hạt giống ấy trổ sinh kết quả khởi đi từ cái chết vì đạo tiên khởi của Thầy giảng Anrê Phú Yên năm 1644. Từ đấy, khai màu cho cả một dòng máu Tử đạo không ngơi nghỉ, cứ chảy mãi, chảy mãi đến hôm nay. Đúng như Lời Chúa đã tuyên báo: “Vì danh Thầy, anh em sẽ bị mọi người thù ghét”. 

Sử liệu và kinh nghiệm cho thấy, có nhiều lý do dẫn đến sự bách hại Hội Thánh trong quá khứ và hiện tại: ghen tương, đố kỵ, hiểu lầm, nhiều lý do chính trị khác… Nhưng tựu trung, có một lý do vượt trên mọi lý do đã khiến các thánh Tử Đạo Việt Nam nhất định chết, hiên ngang chết, và hạnh phúc vì được chết. Lý do mạnh mẽ đó chính là: Danh Thiên Chúa. Vì Danh Thiên Chúa mà hiến dâng tất cả, đánh đổi tất cả, chịu đựng tất cả. Chính cái chết mới là tiếng nói hùng hồn nhất, lớn lao nhất, làm chấn động nhất, gây ảnh hưởng nhất để điều mà Chúa dạy sớm nên hiện thực: “Danh Cha cả sáng, Nước Cha trị đến…”.

Vì Danh Chúa mà các thánh Tử Đạo Việt Nam đã chết. Chính vì thế, dù cũng bị bắt bớ, giam cầm, tra tấn, bị giết hại…, nhưng cái chết hiên ngang của các ngài khác xa mọi cái chết của các tử tội. Đối với các tử tội khác, một khi đã bị tuyên án tử, cái chết là điều không thể trách khỏi, dù họ có ăn năn và quyết tâm chừa tội đi nữa. 

Còn đối với các thánh Tử Đạo, dẫu là tại pháp trường, dẫu là một vài giây trước khi thi hành án tử, các thánh Tử Đạo vẫn có thể thoát chết nếu phủ nhận đức tin. Nên cái chết của các thánh Tử Đạo không chỉ là cái chết được biết trước, mà còn là cái chết đã được chuẩn bị trước, một cái chết tự do hoàn toàn. 

Các thánh Tử Đạo có đầy đủ mọi chọn lựa. Nhưng giữa sống và chết, các thánh Tử Đạo đã quyết định chọn cái chết để bày tỏ sự quý giá vô cùng của đức tin. Bởi giữ được đức tin là giữ được tất cả. Vì thế, bằng mọi giá, các ngài đã đi đến cùng để bảo toàn đức tin. 

Không ai biết chính xác người Công giáo Việt Nam chịu tử đạo từ trước đến nay có số lượng bao nhiêu, vì không thể thống kê hết, chỉ biết rằng đó là một con số khổng lồ. Còn con số nhỏ nhoi, 118 vị hiển thánh và á thánh mà Đức Thánh Cha Gioan Phaolô II đã tôn phong gồm 8 giám mục, 50 linh mục, 1 chủng sinh. Trong số đó có 86 sáu vị thánh người Việt Nam, 11 vị người Tây Ban Nha, 10 vị người Pháp. Thuộc dòng Đaminh: 11 vị. Thuộc hội Thừa sai Paris: 10 vị. 

Các thánh Tử Đạo đã được tuyên phong có đến 59 giáo dân. Trong số này, có nhiều vị là cha gia đình, một bà mẹ. Các ngài thuộc mọi cấp bậc như: 17 thầy giảng, nhiều vị bị bắt và bị sát hại trong khi đang giữ trọng trách trong họ đạo như: Trùm, Biệng, Câu. Các ngài cũng thuộc mọi ngành nghề như: sáu binh sĩ, bốn thầy thuốc, một thợ may, và một số đông là nông dân, thuyền chài.

Danh sách 118 vị được tuyên phong cho thấy có thầy giảng Anrê Phú Yên chịu tử đạo ở thế kỷ XVII. 6 vị chịu tử đạo ở thế kỷ XVIII. 112 vị chịu tử đạo từ năm 1835 đến năm 1862. 

Các ngài bị giết chết bằng đủ mọi hình khổ, ngay cả những hình khổ độc ác nhất như: 76 vị chịu xử trảm (chặt đầu), 16 vị chịu xử giảo (xiết cổ), 8 vị chết rũ tù, 6 vị bị thiêu sống, 4 vị bị lăng trì (chặt hết tay chân rồi mới chặt đầu. Có vị còn bị chẻ xác làm 4 phần), một vị bị xử bá đao (lóc 100 miếng thịt), một vị chịu tử thương.

Dù 117 vị được phong hiển thánh cùng chung một ngày, ngày 19.6.1988, do Đức Gioan Phaolô II, nhưng lại được phong chân phước vào bốn dịp khác nhau: 64 vị được Đức Lêô XIII tôn phong năm 1900, tám vị được Đức Piô X tôn phong năm 1906, 20 vị được tôn phong 1909 cũng do Đức Piô X; 25 vị do Đức Piô XII tôn phong năm 1951. Riêng Thầy Giảng Anrê Phú Yên được Đức Gioan Phaolô II tôn phong chân phước năm 2000. 

Hôm nay mừng kính các thánh Tử Đạo Việt Nam, là con cháu của các ngài, chúng ta phải khám phá ra nhiều bài học có lợi cho đức tin mà các ngài để lại.

- Trước hết là bài học về lòng yêu thương. Các thánh Tử Đạo Việt Nam đã ngời sáng khi bày tỏ tình yêu của Chúa Kitô đến cùng. Các ngài không chỉ yêu thương vợ con, cha mẹ, mà còn yêu cả lối xóm, láng giềng, những người khốn khổ bất hạnh. 

Các ngài không chỉ yêu đạo Chúa, mà còn yêu thiết tha đối với quê hương, dân tộc, yêu cả vua quan, những người đang coi các ngài là kẻ thù của họ. Các thánh Tử Đạo sẵn sàng tha thứ cho những người bắt bớ, giết chết mình. 

Và trên hết, các thánh Tử Đạo Việt nam yêu mến Chúa Kitô, chấp nhận chết cho lý tưởng của mình là chính Chúa Kitô. Các ngài đã khẳng khái trả lời cho vua quan về lẽ sống của mình: “Chúng tôi không phạm tội ác, không chống lệnh vua, không lỗi luật nước, chúng tôi chết chỉ vì là Kitô hữu” (thánh Phaolô Khoan). 

Chúng ta cũng hãy yêu thương nhau, vì đó là lề luật của Chúa. Yêu thương cũng chính là bày tỏ lòng yêu mến Chúa của chúng ta. Vì yêu Chúa, đòi ta phải thực thi tình yêu ấy nơi anh chị em của mình. Tình yêu sẽ làm cho chúng ta dấn thân cách nhiệt thành hơn cho Hội Thánh, cho con người và tất cả mọi nhu cầu giúp thăng tiến đời sống con người. Tình yêu sẽ cho ta biết sống lý tưởng đức tin cách trọn vẹn, cao cả.

- Sau nữa là bài học về lòng mến yêu sự cầu nguyện. Các thánh Tử Đạo Việt Nam là những người yêu mến Chúa trọn tình, vì thế, cũng là những con người của ơn gọi cầu nguyện. Các ngài cầu nguyện cho mình, cho thân nhân bạn bè. 

Các ngài luôn xin Chúa tha thứ cho những tội lỗi của bản thân, để các ngài xứng đáng dâng lên Chúa của lễ toàn thiêu là chính mạng sống mà Chúa ban cho các ngài. Các ngài cầu nguyện nhiều cho tổ quốc, cho Hội Thánh, cho tất cả những ai trung thành với Đức tin công giáo. Đặc biệt, các ngài cầu nguyện nhiều hơn nữa cho các nhà lãnh đạo quốc gia để họ biết yêu dân, yêu nước.

Noi gương các thánh Tử Đạo Việt Nam, chúng ta hãy luôn luôn sống tâm tình cầu nguyện. Bởi chính đời sống cầu nguyện là phương thế tốt nhất để ta gìn giữ đức tin của mình, gìn giữ chính mình trong tình yêu của Chúa. 

Chúng ta không quên cầu nguyện cho các nhà lãnh đạo quốc gia, để họ ngày càng thêm khôn ngoan nhận ra đâu là đường lối lãnh đạo theo chân lý, đâu là đường lối lãnh đạo sai lầm, để đừng giết chính đồng bào vô tội của mình như đã từng làm mà lịch sử không bao giờ quên. 

Với tâm tình cầu nguyện, chúng ta biết ơn Hội Thánh đã cưu mang và sinh ra chúng ta trong ơn Chúa, từ đó chúng ta biết đáp trả lại tình yêu vô cùng của Chúa bằng tất cả đời sống chứng tá của mình, dẫu phải hiến dâng mạng sống.

Lạy Chúa Giêsu, Chúa đã hiến thân cho chúng con. 118 vị Tử Đạo Việt Nam nói riêng, tất cả các vị Tử Đạo tại Việt Nam từ xưa đến nay nói chung, đã nhìn lên Thánh Giá Chúa, học đòi bắt chước gương can đảm nên đã chấp nhận hy sinh đến cùng. Xin cho chúng con là con cháu các ngài, biết trung thành gìn giữ đức tin là gia sản quý giá mà các ngài để lại, cách hết sức trọn vẹn, để hoàn thành cách tốt đẹp nhất hiến lễ cuộc đời chúng con. Amen.

Lm. VŨ XUÂN HẠNH

Sống lại 

                                                                                           ĐTGM. Giuse Ngô Quang Kiệt

Trong chương trình “Những điều bạn có thể chưa biết” của đài VTV3 có tường thuật một trường hợp lạ lùng: Một phụ nữ bị nhồi máu cơ tim. Chị tắt thở. Chị đã chết. Nhưng nhiều giờ sau, chị tỉnh lại. Các bác sĩ hỏi chị đã thấy gì trong thời gian ấy. Chị trả lời: chị thấy mình như bay bổng lên cao, và từ trên cao chị nhìn xuống thấy các bác sĩ, các y tá đang chăm sóc cho mình, nhìn thấy thân xác mình nằm bất động, nhìn thấy thuốc men, dụng cụ y tế. Chị cũng nhìn thấy một chiếc giày tennis cũ màu xanh da trời, đế giày bị mòn ở mép trong bàn chân, giây giày màu trắng, đầu một sợi dây thòng xuống dưới đáy giày. Nghe lời tả rất chi tiết của chị, vị bác sĩ chuyên điều tra băn khoăn để ý tìm kiếm. Một hôm vị bác sĩ đi qua tòa nhà đối diện nhìn sang bệnh viện, bà giật mình kinh hãi vì thấy ở tầng ba của tòa nhà, trên một gờ xi măng rất cheo leo, có một chiếc giày tennis cũ ai đã đặt ở đó tự hồi nào. Vị bác sĩ quan sát kỹ lưỡng và thấy chiếc giày giống từng chi tiết với chiếc giày mà người chết kể lại: chiếc giày vải cũ màu xanh, đế giày mòn ở mép trong, dây giày màu trắng, đầu một dây thòng xuống nằm ở dưới đáy giày.

Đó là một trong 1370 trường hợp trở về từ cõi chết mà các bác sĩ Đức và Mỹ đã điều tra. Theo những người có kinh nghiệm về cái chết này thuật lại thì: Cuộc sống ở “cõi bên kia” hạnh phúc hơn cuộc sống ở đời này. Và sau khi “chết đi sống lại”, không ai còn sợ chết nữa, không ai muốn kiếm tiền bạc, danh vọng, lạc thú gì nữa. Điều duy nhất mà họ quan tâm là sống yêu thương, quảng đại, phục vụ mọi người. Tất nhiên đây chưa phải là bằng chứng chắc chắn về việc người chết sống lại. Nhưng nó rất gần với mặc khải của Lời Chúa hôm nay. Và kinh nghiệm hiếm có của họ rất có thể hữu ích cho ta. Kinh nghiệm của họ nói với ta hai điều:

1) Có cuộc sống khác ở bên kia cái chết. Kinh nghiệm của họ phù hợp với niềm tin dân gian, nhất là của người Việt Nam vẫn tin rằng: thác là phế thách, còn là tinh anh. Vì tin có sự sống ở bên kia cái chết mà chúng ta mới thờ kính tổ tiên, cúng quảy, giỗ chạp.

Niềm tin ấy phù hợp với giáo lý của Chúa. Khi Môsê thấy Chúa hiện ra trong bụi gai cháy đỏ. Ông hỏi Chúa là ai. Chúa trả lời: “Ta là Thiên Chúa của Abraham, Isaác, Giacóp”. Vào thời của Môsê, Abraham đã qua đời được 5, 6 trăm năm. Vậy mà Chúa vẫn tự giới thiệu là Thiên Chúa Abraham, tức là Abraham vẫn sống, đang sống bên Chúa. Vì Thiên Chúa là Thiên Chúa của người sống chứ không phải Thiên Chúa của kẻ chết.

Trong Phúc Âm, Chúa Giêsu nhiều lần nhắc đến cuộc sống sau cái chết như dụ ngôn người giàu có và Lagiarô, trong dụ ngôn về ngày phán xét, dụ ngôn lúa đồng và cỏ dại.

Theo thánh Phaolô, cuộc sống đời sau mới là đích điểm mà mọi tạo vật nhắm tới. Trong thư Rôma, Ngài viết: “Muôn loài thọ tạo những ngong ngóng chờ ngày Thiên Chúa mạc khải vinh quang của con cái Người. Quả thế, muôn loài đã lâm vào cảnh hư ảo, không phải vì chúng muốn, nhưng là vì Thiên Chúa bắt phải chịu vậy. Thật vậy, chúng ta biết rằng: cho đến nay, muôn loài thọ tạo cùng rên siết và quằn quại như sắp sinh nở” (Rm 8,19-23)

Chúng ta rên siết vì cuộc sống hiện tại đầy khổ ải. Chúng ta mong chờ cuộc sống đích thực ở mai sau. Đời sống này là thời kỳ thai nghén. Ta phải chịu đau đớn để sinh vào đời sau.

2) Cuộc sống ở bên kia rất khác với cuộc sống hiện tại. Khi Chúa Giêsu trả lời người Sadducêô, Chúa Giêsu đã mặc khải ba chân lý.

Chân lý thứ nhất: Chỉ những ai được tuyển chọn mới được vào Nước Chúa. Sự sống đời sau có đó. Nhưng không phải ai cũng vào được. Chỉ có những người được xét là xứng đáng mới được vào. Trong Phúc Âm, nhiều lần Chúa đã nói tới việc tuyển chọn này. Chúa sẽ loại chiên ra khỏi dê, lúa tốt ra khỏi cỏ dại, cá tốt ra khỏi cá xấu. Tiêu chuẩn để chọn lựa là Tám mối phúc, nhất là giới răn bác ái yêu thương.

Chân lý thứ hai: Người ta sẽ giống như thiên thần. Đời sống trên trời sẽ không có gì giống với đời sống dưới đất. Sẽ không còn đói khát nên sẽ không cần ăn uống. Sẽ chẳng có lấy vợ lấy chồng, sẽ chẳng cần sinh con để nối dõi vì người ta không bao giờ chết nữa. Nếu vậy, trên trời ta có còn là ta nữa không hay ta trở thành một người khác, một kiếp khác? Thưa, tuy có khác nhưng ta vẫn là ta. Đứa bé bụ bẫm hôm nay chẳng có gì giống với cái bào thai ngọ nguậy trong bụng mẹ hôm qua. Nhưng cả hai chỉ là một. Bà cụ 90 tuổi hôm nay chẳng còn gì giống với cô thiếu nữ mà bà đã là cách nay 70 năm. Nhưng cả hai vẫn là một. Chú bướm xinh đẹp nhởn nhơ bay lượn trên khóm hoa hôm nay chẳng có gì giống với gã sâu xấu xí lê la trên đất hôm qua. Nhưng cả hai vẫn chỉ là một.

Trên trời, ta sống một cuộc sống khác, không ăn uống, không lấy vợ lấy chồng. Nhưng ta vẫn là ta. Có khác biệt nhưng vẫn có liên tục.

Chân lý thứ ba: Ta sẽ trở thành con Thiên Chúa. Sống lại rồi, ta như đứa con bấy lâu phiêu bạt xa quê nay được trở lại nhà cha mẹ. Tâm hồn luôn bị dằn vặt vì niềm khao khát vô biên, nay mới được no thỏa: Thiên Chúa chính là hạnh phúc lấp đầy được vực thẳm khao khát vô biên của ta. Thánh Augustinô đã nói: “Lạy Chúa, Chúa dựng nên con cho Chúa, nên lòng con mãi khắc khoải băn khoăn cho đến khi được nghỉ yên trong Chúa”. Là con Thiên Chúa, hạnh phúc lớn nhất của ta là được tham dự vào sự sống của Thiên Chúa Ba Ngôi. Sự sống của Thiên Chúa Ba Ngôi là cội nguồn hạnh phúc, nên thánh Phaolô đã nói: “Những đau khổ ta chịu bây giờ không thấm gì so với hạnh phúc sau này ta sẽ được. Và mọi tạo vật mong tới ngày được giải thoát, không phải lệ thuộc vào cảnh hư nát, để được cùng con cái Thiên Chúa chung hưởng tự do và vinh quang” (Rm 8,22). Vì hạnh phúc ấy mà tám mẹ con trong bài đọc thứ nhất đã cam chịu mọi khổ hình.

Lời Chúa hôm nay đem lại cho ta bao niềm hy vọng. Chúa cho ta biết, đời ta sẽ không đi trong bất định, lạc vào hư vô, nhưng đời ta có một cùng đích, đó là trở về với Thiên Chúa là cội nguồn của ta. Đời ta sẽ không chìm đắm trong đau khổ, nhưng sẽ vươn lên hạnh phúc, hạnh phúc làm con Thiên Chúa, hạnh phúc chia sẻ sự sống của Thiên Chúa Ba Ngôi. Đời ta như vậy sẽ không đi vào mạt kiếp lụi tàn, nhưng sẽ triển nở trong vinh quang tự do. Đúng như lời thánh Phaolô nói: “Gieo xuống thì hư nát, mà chỗi dậy thì bất diệt; gieo xuống thì hèn hạ, mà chỗi dậy thì vinh quang; gieo xuống thì yếu đuối, mà chỗi dậy thì mạnh mẽ; gieo xuống là thân thể có sinh khí, mà chỗi dậy là thân thể có thần khí” (1Cr 15,43-44)

Lạy Chúa, xin cho con biết sống ở đời này theo đúng Lời Chúa dạy, để mai sau con xứng đáng được trở nên con của Chúa. Amen.

KIỂM ĐIỂM ĐỜI SỐNG

1) Cái chết là một thành phần của đời sống. Bạn chuẩn bị và đón nhận cái chết thế nào?

2) Con người sinh ra không phải để chết nhưng để sống. Bạn hiểu câu này thế nào?

3) Đời sau ta sẽ sống với Chúa. Ngay từ bây giờ bạn phải làm gì để chuẩn bị cho cuộc sống với Chúa?

Chúa nhật XXXI Thường Niên, năm C 

« THẰNG LÙN » 

Bài đọc 1:   Khôn ngoan 11,22 – 12,2 Bài đọc 2: 2 Texalonica 1,11 – 2,2 
Tin Mừng: Luca 19, 1-10 

Đã từ lâu rồi, những cư dân trong con phố nhỏ thuộc quận 5 của Sài-gòn, ai cũng quá quen với hình ảnh của hắn. Chẳng ai biết hắn từ đâu đến, cũng không ai còn nhớ hắn đến đây từ bao giờ, gia đình, cha mẹ, vợ con hắn ra sao? Nói thế thôi, chứ làm gì có cô gái nào chịu trao thân gởi phận cho hắn, không phải vì hắn nghèo hay làm chuyện gì xấu xa, mà chỉ vì hắn quá lùn. Vì quá lùn, nên chẳng ai thèm biết tên của hắn, họ suốt ngày gọi hắn là thằng Lùn mỗi khi có việc cần đến hắn. Tuy hắn lùn nhưng được cái nhanh nhẹn, ai nhờ việc gì cũng sẵn sàng. Đó là nghề của hắn để kiếm sống qua ngày. Rồi một sáng, rồi một chiều người ta không còn thấy bóng người thấp bé lăng xăng qua lại trong con phố nhỏ đó nữa. Người ta tìm thấy xác hắn dưới chân cầu, và trong mớ hành lý nghèo nàn, người ta tìm thấy tấm chứng minh thư của hắn. Quê hắn tận Hưng Yên, còn tên đầy đủ của hắn là Cao Minh Sáng. Một cái tên thật đẹp. Đẹp y như cuộc đời của hắn vậy. 

Từ hình ảnh ấy, làm tôi liên tưởng đến hình ảnh mà Thánh sử Luca kể lại trong đoạn Tin mừng hôm nay. Đó cũng là hình ảnh của một người lùn. Lùn đến nỗi ông ta không thể thấy gì khi lẫn trong đám đông chen chúc. Người ta cũng không muốn nhìn thấy ông, một đàng bởi thân hình xấu xí, bé nhỏ; một đàng bởi ông xuất thân là hạng người mà người ta cho là tội lỗi. Ông là một người thu thuế, đúng hơn, ông là thủ lãnh của những người thu thuế. 
Vì trong tư cách là thủ lãnh của những người thu thuế, ông thuộc về hạng người bị xã hội Do Thái khinh bỉ. Vào thời ấy, những người thu thuế bị xếp chung với bọn trộm cắp, giết người và đĩ điếm. Hơn nữa, vì họ thu thuế phục vụ cho đế quốc Rôma, nên người Do thái kết án khinh dể họ. Do nghề nghiệp, vì họ phải thường xuyên liên hệ với mọi hạng người, kể cả ngoại giáo, nên người Dothái cho rằng họ bị nhiễm uế, bị ghét bỏ và khinh bỉ. Một người Do Thái tuân giữ Lề Luật nghiêm túc thì không có gì phải liên hệ với người thu thuế cả. Do đó, dù ông có của cải, có chỗ đứng trong xã hội, nhưng trong tôn giáo Dothái, ông đứng ở bên lề cộng đồng. Tên ông được gọi là Dakêu. 

Tại sao ông được gọi là Dakêu mà không phải là một cái tên nào khác? Có lẽ không phải ngẫu nhiên, mà tác giả Luca muốn lồng vào đó một ý nghĩa khác, có một ẩn ý cần được làm rõ ở đây. 

Dakêu: trong ngôn ngữ Híp-ri là zakkai, có nghĩa là “trong sạch và vô tội” (x. Er 2,9; Nkm 7,14). Là một người thu thuế, bị lên án và ruồng bỏ, thế mà Luca lại gắn cho ông một cái tên mang ý nghĩa hoàn toàn trái ngược. Điều này cho thấy Luca đang muốn chơi chữ, hay đang muốn mạc khải một sự thật hoàn toàn khác xa những gì người ta đoán xét? Con người thường lượng giá sự vật giới hạn qua hình thức bên ngoài, nhưng Thiên Chúa lại nhìn thấu cả bề trong. Dakêu, một con người thấp bé, nhưng lại luôn khao khát vươn lên. Ông là người giàu sang và có địa vị cao, nhưng trong lòng ông vẫn không cảm thấy thỏa mãn. Ông hết sức ao ước được gặp Đức Giêsu, nên tìm cách để xem cho biết Ngài là ai (c. 3). Ước muốn này có thể phần lớn được nhen lên do tính tò mò, nhưng chính ước muốn này đã thúc đẩy ông chạy đi trước và leo lên một cây sung (c.4) . Đức Giêsu đã nhìn thấy ông, và quan trọng hơn là Người đã nhìn rõ thiện chí của ông. Rồi Người đã gọi đích danh ông: “Dakêu”, đã đến ở trọ trong nhà ông và ngồi đồng bàn ăn uống chung với ông. Việc đó khiến dân chúng hiện diện xầm xì phản đối. Tuy nhiên khi xử sự như thế, Đức Giêsu cho thấy sứ mạng của Người là « đến tìm và cứu chữa những gì hư mất » (Lc 19, 10). Cảm động trước tấm lòng bao dung nhân hậu của Đức Giêsu, ông Dakêu đã nhận ra tội lỗi của mình và quyết tâm sám hối trở nên người công chính. 

Ơn Cứu độ là kết quả của sự gặp gỡ hai chiều: Thiên Chúa ban ơn và tội nhân đón nhận bằng sự thống hối trở về. Và bất cứ một cuộc hoán cải nào cũng luôn bao hàm một sự từ bỏ. Sám hốm là quay về. Trở về là từ bỏ đời sống cũ mà sống một đời sống mới. Trở về là con tim thao thức muốn tìm lại chính mình, muốn được làm lại mình, được khao khát yêu thương và trao ban tình yêu thương đó. Con tim của Dakêu đã được hoán cải nhờ sự quan tâm và đối xử nhân từ của Đức Giêsu. Chính của Đức Giêsu hiểu rằng trong tâm hồn Dakêu còn có phần tốt, muốn làm điều tốt và có khả năng làm điều tốt, nên Người đã khơi dậy phần tốt ấy. Mỗi người chúng ta cũng hãy tự hoán cải bằng cách để Đức Giêsu quan tâm đến mình, nói với mình, đến ở trọ trong lòng mình và đánh động con tim của mình. 

  Dakêu đã bị xã hội đẩy ra bên lề. Nhưng ông đã không chịu ở lại trong vòng tròn khép kín mà xã hội đã nhốt ông vào, đó là thế giới của tiền bạc và những quan hệ không lương thiện; ông tìm cách “thấy” Đức Giêsu, và thế là ông được cứu. Khép kín vào chính mình, con người không bao giờ thoát khỏi tội lỗi của mình; muốn được cứu, ta cần phải mở ra với Đức Giêsu. 

Mỗi người chúng ta đều là tội nhân trước mặt Chúa, chẳng có ai là người trong sạch hoàn toàn. Chúng ta đừng kiêu ngạo và tự cho mình là tốt lành thánh thiện trước mắt Chúa. Chúng ta cũng đừng coi thường hay khinh bỉ người khác như người Do thái khi xưa: « Nhà người tội lỗi mà ông ấy cũng vào trọ » (c. 7). Coi chừng, kẻo chính chúng ta đang có nguy cơ xa dần và đánh mất ơn cứu độ ngay trong khi nhân danh sự tốt lành, thánh thiện kiểu mồ mả tô vôi (x. Mt 23,27-28;   Lc 11,44), như Thánh Phaolô cảnh giác chúng ta: « Ai đang đứng, ý tứ kẻo ngã » (1 Cr 10, 12). 

Trong xã hội hôm nay, ta vẫn có thể tìm thấy vẫn còn nhiều Dakêu: Đó là những người bị mọi người khinh thường hay loại trừ, như những người mang tiền án tiền sự, những trẻ em bụi đời, những cô gái đứng đường lúc đêm tối, những người nghiện ngập ma túy, hay mượn rượu giải sầu... Họ cần những người có trái tim bao dung nhân ái như Đức Giêsu, hầu giúp họ hoàn lương giống như ông Dakêu trong Tin mừng hôm nay. Để có thể làm được điều đó, rất cần có những tấm lòng cảm thông, những tấm lòng bao dung, tha thứ như Thiên Chúa. 

Thực tế, trong bất cứ cộng đoàn nào, bao giờ cũng có những người sợ đến gần những “người thu thuế”, những “kẻ tội lỗi”, những người không có danh thơm tiếng tốt... Bạn thử hình dung xem mình đang nghĩ về người khác thế nào? Đức Giêsu không làm như thế. Người đã nắm lấy bàn tay rụt rè của Dakêu mà kéo ông về phía Người, và đặt ông trên một nẻo đường mới, một nẻo đường dẫn về sự sống.    

Đến đây tôi chợt nhớ lại tư tưởng của Đức cố hồng y Phanxicô Xaviê Nguyễn Văn Thuận, khi ngài nói: sai lỗi là chuyện bình thường, sa ngã mà không biết chỗi dậy mới là bất bình thường; Hay các thánh là ai? Thưa các Ngài là những người 99 lần ngã, nhưng lần cuối cùng thì đứng dậy luôn (x. Đường Hy Vọng). Nhìn lại đời mình, tôi đã ngã nhiều lần, bao giờ mới là lần cuối tôi có thể đứng lên? 

Lm. Quốc Bảo